Դիսկուրս-վերլուծությունը` որպես սոցիոլոգիական վերլուծության մեթոդ

Հեղինակ` Արմինե Վարդանյան

armine.va@gmail.com

Սույն հոդվածում վերլուծվել է տեքստերի դիսկուրս-վերլուծության հնարավորությունները, սակայն մինչ բուն վերլուծությանն անդրադառնալը, հասկանանք “դիսկուրս” կատեգորիան և դիսկուրս-վերլուծության մեթոդաբանությունը:

(more…)

Read More

Փաստաթղթերի վերլուծություն

Հեղինակ`Գայանե Հարությունյան

gayane.harutyunyan@gmail.com

Սոցիոլոգիայում կիրառվող մեթոդները բազմազան են և դրանց ընտրությունը նախ և առաջ պայմանավորված է հետազոտության նպատակով ինչպես նաև ուսումնասիրվող օբյեկտի առանձնահատկություններով: Սոցիոլոգիայում, ինչպես նաև մի շարք այլ հասարակական գիտություններում, առավել հաճախ կիրառվող մեթոդներից մեկը փաստաթղթերի վերլուծությունն է:

(more…)

Read More

Սոցիալական ցանցը` որպես քաղաքական որոշումների կայացմանը նպաստող գործոն գյուղական համայնքում

Մարինե Սիմոնյան
ԵՊՀ Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ, մագիստրատուրա 1-ին կուրս

Սույն հոդվածը գրվել է IPSC-ի («Այ Փի Էս Սի» քաղաքական և սոցիոլոգիական խորհրդատվությունների ինստիտուտ) կողմից տրամադրվող կրթաթոշակի շրջանակում 2010թ.:

Հոդվածը ՀՀ գյուղական համայնքներում  քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացի վերլուծություն է , և  հիմնականում վերաբերում  է դրա նկարագրմանն ու գործոնների բացահայտմանը, մասնավորապես` սոցիալական ցանցի նշանակության բացահայտմանը: Հիմնվելով ցանցային մեթոդաբանության վրա`  դուրս են բերվել բոլոր քաղաքական սուբյեկտները, նկարագրվել է նրանց քաղաքական կապիտալը, քաղաքական կապերը, կառուցվել է քաղաքական ցանց, որն էլ կոնկրետ մեթոդաբանության մշակման հիմք է դարձել: Քանի որ լայն հասարակության շրջանում, ինչպես նաև մեծ համայնքներում նման ուսումնասիրությունը գործնականում շատ դժվար է, տվյալ աշխատանքում հիմնախնդրի արդիականությունը կայանում է նրանում, որ այն կարող է միկրոհամայնքի ուսումնասիրության հիման վրա ավելի լայն սոցիալ-քաղաքական և ժողովրդավարացման գործընթացներ հասկանալու հիմքեր ստեղծել: (more…)

Read More

Էթիկական խնդիրները մասնակցային հետազոտություններում

“Աբստրակցիան մահ է էթիկայի համար, քանի որ էթիկան գործ ունի կենդանի կյանքի և կենդանի վերաբերմունքի հետ”-Ա. Շվեյցեր

Ցանկացած հետազոտություն կարիք ունի էթիկական ուղղեցույցի քանի որ այն մի կողմից պաշտպանում է հետազոտության սուբյեկտներին, մյուս կողմից ուղղորդում հետազոտողներին, մատնանշելով, թե ինչպես վարվել հետազոտության այս կամ այն իրավիճակում [105][1]: Մասնակցային հետազոտություններում էթիկական խնդիրների ու էթիկական կոդեքսի մասին խոսելուց առաջ նախ սահմանենք` ինչ ասել է մասնագիտական  էթիկա: Մասնագիտական էթիկա ասելով հասկանում ենք այն բարոյական սկզբունքների ամբողջությունը, որով պետք է առաջնորդվի հետազոտողը հետազոտության ամբողջ ընթացքում: Մասնակցային հետազոտություններում էթիկայի հարցը բավական արդիական է ու կարևոր, որովհետև հետազոտությունների այս տիպը ենթադրում է սերտ համագործակցություն ու ինտենսիվ փոխազդեցություն հետազոտողների ու մասնակիցների միջև: Քանի որ փոխազդեցությունները  երկարատև են ու ինտենսիվ, շատ հաճախ առաջանում են իրավիճակներ, որոնց լուծումը մանսագիտական  էթիկայի պահպանումն է:

(more…)

Read More

Տեղեկատվության հավաքման մեթոդները սոցիոլոգիայում

Հեղինակ` Գայանե Հարությունյան

Կոնտակտներ` gayane.harutyunyan@gmail.com

Սոցիոլոգիան` որպես առանձին գիտություն, տեղեկատվության հավաքման համար կիրառում է երկու խմբի մեթոդներ: Մեթոդ ասելով նկատի ունենք տեղեկատվության հավաքման, մշակման ու վերլուծության հիմնական սկզբունքները [Ядов 1998, 62]: Այսպիսով, սոցիոլոգիայում առանձնացնում են քանակական ու որակական մեթոդներ: Մեթոդներից յուրաքանչյուրը հիմնվում է համապատասխան մեթոդաբանության վրա` քանակական կամ որակական, որն էլ բխում է տեսական հիմքից, վերջինս էլ` իմացաբանությունից: Օրինակ, եթե իմացաբանական հիմքը (more…)

Read More

Բազմաչափանի սանդղակավորում

Հեղինակ` Գայանե Հարությունյան

 gayane.harutyunyan@gmail.com

Բազմաչափանի սանդղակավորման մեթոդը ձևավորվել է հոգեբանութան ոլորտում: Բազմաչափանի սանդղակավորման մեթոդի և տերմինի  կիրառությունը առաջինը շրջանառության մեջ դրեց Տորգերսենը: Այժմ մեթոդը կիրառվում է տարբեր ոլորտներում` սոցիոլոգիա, մարքետինգ, քաղաքագիտություն, ֆիզիկա,  կենսաբանություն և այլն:

Բազմաչափանի սանդղակավորումը տվյալների վերլուծության վիճակագրական տեխնիկաների ամբողջություն է, որը պատկերում է տվյալների կառուցվածքը տարածական պատկերների միջոցով: (more…)

Read More

Հայոց ցեղասպանության` որպես հայ ազգայնականության մեջ կոլեկտիվ հիշողության հիմնային գործոնի ուսումնասիրության մեթոդաբանական հիմքերը ազգայնականության պարադիգմաների շրջանակներում

Հեղինակ` Աստղիկ Օսյան

astghosyan@gmail.com

Ազգայնականությունն ազգերի գոյության և համախմբման հիմնական միջոցներից է հանդիսանում: Այնուամենայնիվ, որոշ մեկնաբանությունների պայմաններում այն կարող է ընկալվել որպես ազգերի համերաշխության և համագործակցության սպառնալիք, հետևաբար նաև որպես անհանդուրժողականության հիմք և գլոբալացման գործընթացի խոչընդոտ: Նման սխալ մեկնաբանություններից խուսափելու համար անհրաժեշտ է տարանջատել ազգայնականությունը վերջինիս ծայրահեղ դրսևորումներից, մասնավորապես, ազգայնամոլությունից կամ շովինիզմից, էթնոցենտրիզմից, ֆաշիզմից, քսենոֆոբիայից, անջատողականությունից  (սեպարատիզմից) և այլն: (more…)

Read More

Հիմնավորված տեսություն

Հիմնավորված տեսությունը գիտական շրջանակներում շրջանառության մեջ մտավ 1960-ներին: Տեսության հիմնադիրներն են համարվում Գլասերը և Ստորը:

Տեսության ի հայտ գալու նախադրյալներից մեկը դասական սոցիոլոգիական տեսությունների քննադատություններ, որի կողմնակիցներն էին նաև Գլասերն և Ստրոսը: Նրանք գտնում էին, որ ժամանակակից սոցիոլոգիական տեսությունները կիրառական չեն առօրյա կյանքում, որովհետև պրակտիկ չեն, այսինքն հնարավորություն չեն տալիս կոնկրետ լուծումներ տալ հասարակությունում առկա կոնկրետ խնդիրների վերաբերյալ: (more…)

Read More